Böbrek taşından korunma yolları


Böbrek taşından korunma yolları

Neden olduğu ağrının şiddeti doğum sancısından bile daha fazla olarak tanımlanan böbrek taşları çok farklı nedenlerden kaynaklanabiliyor. Böbrek taşı oluşumunun önüne geçmek için; bol su tüketmek, tuzdan uzak durmak, tek tip beslenmeyi bırakmak ve hareketli hayata geçiş yapmak alınacak tedbirlerin başında geliyor. Memorial Ataşehir Hastanesi Üroloji Bölümü'nden Prof. Dr. Turhan Çaşkurlu, böbrek taşlarının oluşmasını önlemek için yapılması gerekenler ve tedavi yöntemleri hakkında bilgi verdi.

Tek tip beslenmeyin

Halk arasında daha çok protein ağırlıklı beslenmenin böbrek taşına neden olduğu sanılmaktadır. Sadece protein ağırlıklı beslenme değil tek tip bütün beslenmeler böbrek taşı oluşumuna yol açabilir. Özellikle Anadolu'da tahıl ağırlıklı beslenme çocuklarda böbrek taşına ve mesane taşına neden olabilmektedir. Halk arasında böbrek taşıyla ilgili kahve, çay, çikolata, kuşkonmaz, maydanoz gibi birçok gıda için iyi ya da kötü söylentiler vardır. Ancak bilimsel olarak bakıldığı zaman ortada yeterli bir kanıt bulunmamaktadır. Tüketilen gıdaların çeşitlendirilmesi genel sağlık bakımından önemli olduğu gibi böbrek taşlarına karşı da alınacak önlemlerin başında gelmektedir.

Tuzu azaltın suyu çoğaltın

Böbrek taşı oluşumunda birden fazla etken olabilir. Birden fazla etkenin bir araya gelmesi böbrek taşı oluşma riskini artırabilir. Cinsiyet, genetik gibi değiştirilemeyen risk faktörlerinin yanı sıra değiştirilebilen etkenler de vardır. Su ve tuz tüketimi böbrek taşı oluşumuna neden olan ve değiştirilebilen etkenlerin başında gelmektedir. Gün içinde yeteri oranda su içilmemesi idrarı yoğun hale getirir,yoğunluğu artan kristaller birleşerek taş oluşumunu başlatabilir. Böbrek taşı oluşumunu önlemek için sıvı alımı kadar vücuttan sıvı atımı da çok önemlidir. Günlük idrar miktarının 2 litreye artırılması taş öncüsü olan kristallerin bir araya gelmesini engelleyebilir  Su tüketiminin yanında tuz tüketimi de böbrek taşı oluşumunda önemlidir. Fazla tuz tüketimi, idrarda kalsiyum atımını artırıp, taş oluşumunu hızlandırabilir.

Hayatınızı hareketlendirin

Hareketli bir hayat tarzı böbrek taşı oluşumunun önüne geçebilmektedir. Yapılan çalışmalar obezite ve insülin direnci olan kişilerde böbrek taşı oluşumunun daha fazla yaşandığını ortaya koymaktadır. Aynı şekilde yatalak olan hastalarda böbrek ve mesane taşı oluşumu normal kişilere oranla daha fazla görülmektedir. Hareketli hayat tarzı kilo kontrolünün yanında vücuttan sıvı atımını da artıracaktır.

Böbrek taşında tedavi kişiye özel gerçekleştiriliyor

Alınan bütün önlemlere rağmen böbrek taşı oluşabilir. Tedavi taşın bulunduğu yer, büyüklüğü ve cinsine göre farklılık gösterir.  Böbrek taşının tedavisinde tek bir standarttan bahsetmek doğru değildir. Böbrek taşının oluşması engellemek için uygulanan, tuzu azaltıp su tüketimini artırmak, hareketli yaşam ve beslenme düzeni tedavinin de ilk basamağını oluşturur.

-Böbrek taşında ilaç tedavisi: İdrar yoluna girmiş taşların vücuttan atılmasını sağlamak için ilaç tedavisi kullanılabilir. Kullanılacak ilaç, buradaki kasların gevşemesini sağlayarak böbrek taşının atımını kolaylaştırabilir. Taşın bulunduğu bölge ve büyüklüğüne göre bol su tüketimi ve ilaçlar yardımıyla farklı bir müdahaleye gerek kalmadan taşlar düşürülerek başarılı olabilmektedir. Ürik asit veya sistin asit taşı gibi bazı böbrek taşı çeşitlerinde kullanılan ilaçlar taşın oluşumunu engelleyebildiği gibi oluşan taşın erimesine de yardımcı olabilmektedir. 

-Girişimsel yöntemlerle böbrek taşı tedavisi: Böbrek taşının bulunduğu bölge ve büyüklüğüne göre girişimsel yöntemler uygulanabilir.  İdrar kanalından kıvrılabilen ince aletler kullanılarak gerçekleştirilen yöntemde taş bütün halinde çıkartılabilir. Bütün halinde çıkartılamayacak kadar büyük taşlar holmium lazer kullanılarak kırılır.  Holmium lazerle böbrek taşının kırılması 2 cm. büyüklüğündeki taşlar için ideal tedavi yöntemidir. Genel anestezi altında gerçekleştirilen böbrek içi lazerle taş kırma işlemini en önemli avantajı her hangi bir ameliyat kesisi yapılmadan gerçekleştirilmesidir.

-Ses dalgalarıyla böbrek taşı tedavisi: Ses dalgalarıyla hiçbir girişimsel işlem yapmadan böbrek taşı kırılabilmektedir. Ancak bu sadece 1 cm. den küçük ve böbreğin içindeki taşlarda uygulanabilmektedir.

-Perkütan Nefrolitotomi (PNL) ameliyatı ile böbrek taşı tedavisi: Kapalı bir yöntem olan Perkütan Nefrolitotomi 2 cm'den daha büyük böbrek taşlarının tedavisinde kullanılır. İnce bir boru yardımıyla ciltten böbreğin içine girilerek taş burada lazer ile kırılır.

-Açık ameliyatlarla böbrek taşı tedavisi: Çok nadir uygulanmaktadır. Çok büyük böbrek taşı veya böbrek anatomisinin anormal olduğu durumlarda başvuralabilir.